ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΑ α τάξης- ΘΕΩΡΙΑ

Συνηρημένα α’ τάξης ( σε  -αω - ῶ)

Συναιρέσεις

                    ε, η             "      α

α  +             ει, ῃ         "      ᾳ

 

                    ο, ου, ω     "   ω

                    οι, ῳ          "   ῳ

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ

ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ

ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ

ΜΕΤΟΧΗ

νικ-

ῶ

νικ-

ῶ

νικ-

ῷμι/- ῴην*

--

νικ-ᾶν

νικ-ῶν, - ῶσα, -ῶν

νικ-

ᾷς

νικ-

ᾷς

νικ-

ῷς/- ῴης*

νίκ-

α

νικ-

ᾷ

νικ-

ᾷ

νικ-

ῷ/- ῴη*

νικ

άτω

νικ-

ῶμεν

νικ-

ῶμεν

νικ-

ῷμεν

--

νικ-

ᾶτε

νικ-

ᾷτε

νικ-

ῷτε

νίκ-

ᾶτε

νικ-

ῶσι(ν)

νικ-

ῶσι(ν)

νικ-

ῷεν

νικ-

άτωσαν/- ώντων

ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ

ἐνίκ-

ων

ἐνίκ-

ας

ἐνίκ-

α

ἐνικ-

ῶμεν

ἐνικ-

ᾶτε

ἐνίκ-

ων

ΜΕΣΗ ΦΩΝΗ

ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ

ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ

ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ

ΜΕΤΟΧΗ

νικ-

ῶμαι

νικ-

ῶμαι

νικ-

ῷμην

--

νικ- ᾶσθαι

νικ-ώμενος

νικ-

ᾷ

νικ-

ᾷ

νικ-

ῷο

νικ-

ῶ

νικ-ωμένη

νικ-

ᾶται

νικ-

ᾶται

νικ-

ῷτο

νικ-

άσθω

νικ-ώμενον

νικ-

ώμεθα

νικ-

ώμεθα

νικ-

ῷμεθα

--

νικ-

ᾶσθε

νικ-

ᾶσθε

νικ-

ῷσθε

νικ-

ᾶσθε

νικ-

ῶνται

νικ-

ῶνται

νικ-

ῷνται

νικ-

άσθωσαν/- άσθων

ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ

ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ

ΜΕΤΟΧΗ

ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ

ἐνικ-

ώμην

ἐνικ-

ῶ

ἐνικ-

ᾶτο

ἐνικ-

ώμεθα

ἐνικ-

ᾶσθε

ἐνικ-

ῶντο

                                                                                                                          Επιμέλεια : Γεροντάκη Ελισάβετ

Παρατηρήσεις

— Τονισμός: Η συνηρημένη συλλαβή παίρνει πάντα περισπωμένη. Παίρνει όμως οξεία η δεύτερη από τις συνηρημένες συλλαβές.

   Π.χ. τιμάω-ω -> τιμῶ αλλά τιμα- όντων -> τιμώντων.

{πρακτικός τρόπος : τονίζουμε με βάση τη λήγουσα.}

— * ονομάζονται αττικοί τύποι και είναι συνηθέστεροι από τους πρώτους.

— Το απαρέμφατο ενεστώτα ενεργητικής φωνής έχει κατάληξη - ᾶν και όχι -ᾷν.

—  Κλίνονται όπως τα συνηρημένα της πρώτης τάξης μόνο που αντί για –α έχουν χαρακτήρα –η τα ρήματα:

-          ζῶ            (ζήω-ῶ)

-          πεινῶ      (πεινήω-ῶ)

-          διψῶ        (διψήω-ῶ)

-          χρῶμαι   (χρήομαι-ῶμαι)

— Τα ζῶ, πεινῶ, διψῶ σχηματίζουν την Ευκτική με τους αττικούς τύπους.

Παράδειγμα:

ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΦΩΝΗ
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ	ΟΡΙΣΤΙΚΗ		ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ		ΕΥΚΤΙΚΗ		ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ		ΑΠΑΡΕΜΦΑΤΟ	ΜΕΤΟΧΗ
	πειν-	ῶ	πειν-	ῶ	πειν-	ῴην		--	πειν -ῆν	πειν -ῶν, - ῶσα, -ῶν
	πειν-	ῇς	πειν-	ῇς	πειν-	ῴης	πείν -	η
	πειν-	ῇ	πειν-	ῇ	πειν-	ῴη	πειν-	ήτω
	πειν-	ῶμεν	πειν-	ῶμεν	πειν-	ῷμεν		--
	πειν-	ῆτε	πειν-	ῆτε	πειν-	ῷτε	πειν -	ῆτε
	πειν-	ῶσι(ν)	πειν-	ῶσι(ν)	πειν-	ῷεν	πειν -	ήτωσαν/- ώντων
ΠΑΡΑΤΑΤΙΚΟΣ	ἐπείν-	ων
	ἐπείν-	ης
	ἐπείν-	η
	ἐπειν-	ῶμεν
	ἐπειν-	ῆτε
	ἐπείν-	ων

ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΣΥΝΗΡΗΜΕΝΑ Α' ΤΑΞΗΣ ἀγαπῶ αἰτιῶμαι ἀκροῶμαι(= ακούω) ἀμιλλῶμαι ἀνιῶ(=ενοχλώ) ἀπαντῶ ἀπατῶ βοῶ γελῶ γεννῶ δαπανῶ διαιτῶ

δρῶ ἐῶ(= αφήνω) ἐρωτῶ ἐστιῶ(τρώω) ἡττῶμαι θεῶμαι(= παρατηρώ) θηρῶ ἰῶμαι κτῶμαι κυβερνῶ μελετῶ μηχανῶμαι νικῶ

ὁρῶ (= βλέπω) ὁρμῶ πειρῶ πλανῶ πηδῶ προσδοκῶ σιγῶ σιωπῶ σπῶ συλῶ(=λεηλατώ) τελευτῶ τιμῶ τολμῶ φοιτῶ

                                                                                                        Επιμέλεια : Γεροντάκη Ελισάβετ

ΑΝΩΜΑΛΑ ΡΗΜΑΤΑ ΣΕ -ΜΙ (ΟΙΔΑ- ΦΗΜΙ- ΕΙΜΙ)

                    ΟΙΔΑ- ΦΗΜΙ- ΕΙΜΙ

1)      Να γράψετε τους τύπους που σας ζητούνται.

1. οἶδα: το β’ ενικό πρόσωπο παρατατικού                                  " ………………………..

2. φημί: το γ’ ενικό πρόσωπο οριστικής ενεστώτα                      "…………………………

3. εἶμι: το γ’ πληθυντικό πρόσωπο οριστικής ενεστώτα           "…………………………

4. φημί: το απαρέμφατο του ενεστώτα                                        "…………………………

5. οἶδα : το γ’ πληθυντικό πρόσωπο προστακτικής ενεστώτα "…………………………

6. φημί: τη γενική ενικού της μετοχής θηλυκού γένους          "…………………………

7. οἶδα: τη δοτική πληθυντικού  της μτχς αρσενικού γένους  "…………………………

8. εἶμι: το γ’ πληθυντικό πρόσωπο προστακτικής ενεστώτα    "…………………………

9. εἶμι: το β ενικό πρόσωπο παρατατικού                                    " …………………………

10.  φημί: το α’ πληθυντικό πρόσωπο ευκτικής ενεστώτα         " …………………………

11.  οἶδα: το β’ ενικό πρόσωπο ενεστώτα                                      " …………………………

12.  φημί: το γ’ ενικό πρόσωπο οριστικής ενεστώτα                    " …………………………                  

2)      Να γράψετε το β’ ενικό και το γ’ πληθυντικό πρόσωπο των ρημάτων εἶμι, φημί, οἶδα σε όλες τις εγκλίσεις.

	ΟΡΙΣΤΙΚΗ	ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ	ΕΥΚΤΙΚΗ	ΠΡΟΣΤΑΚΤΙΚΗ
β’ ενικό
οἶδα εἶμι φημί
γ’ πληθυντικό
οἶδα εἶμι φημί

3)Να συμπληρώσετε τα κενά με τους τύπους των εἶμι, φημί, οἶδα που σας ζητούνται στην παρένθεση.

1. Ὁ ἄνθρωπος τὰ μέλλοντα οὐκ……………… (οἶδα οριστική ενεστώτα). Εἰ δ’ ……………. (οἶδα παρατατικός) εὐτυχής οὐκ ἄν ἦν.
2. Γίγνωσκέ με ὡς μηδὲν………………….(οἶδα μετοχή ενεστώτα).
3. Οὐδεὶς ……………….( ἄπειμι, παρατατικός) παρὰ Κύρου πρὸς βασιλέα.
4. Εἶπέ ποτε σοφὸς ἀνήρ. Πράττοι ἕκαστος ἥν………………. (οἶδα, ευκτική ενεστώτα).
5. Ἡ μοῖρα ἡμῶν, ὅποιπερ……………… (εἶμι, οριστική ενεστώτα)…………                                                                                                               … ( εἶμι,  προστακτική ενεστώτα )                                                                                                          
6. Σύ τι…………….. ( φημί, οριστική ενεστώτα);Ἆρ οὐκ ἄν ………………. ( φημί, παρατατικός); …………….( φημί, προστακτική ενεστώτα) οὖν.
7. Οἱ μὲν τὸ ὅλον………………..(οἶδα, μετοχή ενεστώτα) καὶ τὸ μέρος …………………..(οἶδα, ευκτική ενεστώτα) ἄν , οἱ δὲ μόνον τὸ μέρος…………..(οἶδα μετοχή ενεστώτα), οὐκέτι τὸ ὅλον…………….(οἶδα, οριστική ενεστώτα).                                                                                                           
8. 1.      ………………(οἶδα μετοχή ενεστώτα) ἡμεῖς εἰ νικῶμεν ἥ νικώμεθα.
9. 2.      Τρεῖς εἶναι,…………….. ( φημί,γ πληθυντικό οριστικής ενεστώτα)παρὰ πᾶσιν ἀνθρώποις πολιτείαι, ὀλιγαρχία, δημοκρατία, τυραννίς.
10. 3.      Τίνα τῶν πολιτειῶν τούτων ἡμεῖς………………( φημί, ευκτική ενεστώτα)ἄν ἄριστην εἶναι.
11. 4.      Οἱ δειλοὶ κύνες τοὺς ……………..( πάρειμι, μετοχή ενεστώτα) διώκουσι καὶ δάκνουσι, τοὺς δὲ ……………( ἔπειμι, μετοχή ενεστώτα) φεύγουσιν.
12. 5.      Μετὰ φίλου πιστοῦ καὶ διὰ πυρὸς  ἔγωγε…………….( εἶμι ευκτική ενεστώτα ) ἄν.
13. 6.      Τί δηλοῖ ὁ ἐν Δελφοῖς θεὸς……………….. ( φημί, μετοχή ενεστώτα); Γνῶθι σαυτόν.

                                                                                                     Επιμέλεια: Γεροντάκη Ελισάβετ